Ook al doe je niks, dan kun je toch een overtreder zijn. De 2 ‘ingrediënten’ die hiervoor nodig zijn: een zorgplicht & bepaalde omstandigheden. Dat is in 2 zinnen de conclusie van de Afdeling over een bestreden dwangsombeschikking.
In deze zaak werd een pand door een huurder gebruikt voor een laboratorium voor de productie van methamfetamine-olie. Ook wel bekend als ‘crystal meth’. Drugs dus. Hiermee kon er een milieuverontreiniging ontstaan. B&W vonden dat de verhuurder daarmee in overtreding was. “Maar de rotzooi van mijn huurder hoef ik toch niet op te ruimen? Waarom krijg ik nou een dwangsombeschikking?!” Aldus de verbolgen verhuurder.
Helaas. Die vlieger gaat niet op. Ook al doe je als verhuurder helemaal niks, dan kun je net zo goed een ‘overtreder’ zijn, ook al heeft de huurder er een zooitje van gemaakt. Dat pleit je als verhuurder niet vrij.
Als eigenaar ben je simpelweg verantwoordelijk om de nadelige gevolgen voor het milieu te voorkomen door het pand schoon te (laten) maken. Soms zijn er immers wettelijke bepalingen die het verbieden om niets te doen. In deze zaak gaat het om de zorgplicht van de Wet milieubeheer.[1] Vrij vertaald moet je als verhuurder actie ondernemen wanneer je weet (of had kunnen weten) dat wanneer jij niets doet het milieu de klos is.[2]
De verhuurder verhuurde verschillende panden. Een professionele verhuurder dus. En daar mag je dan ook meer van verwachten. Tel hierbij op de volgende ‘verdachte’ omstandigheden: de verhuur werd via internet geregeld (van een ontmoeting met de huurder was geen sprake), er werd geen antecedentenonderzoek gedaan naar de potentiële huurder, de huur werd cash betaald, er was geen huurovereenkomst terwijl het pand al in gebruik was genomen en de verhuurder controleerde niet waarvoor het pand werd gebruikt.
Tja, in dat geval ben je er verantwoordelijk voor dat je pand als laboratorium voor de productie van methamfetamine-olie wordt gebruikt. Onder deze omstandigheden mag je er niet voor kiezen om niets te doen. Je bent dan namelijk een overtreder van de eerdergenoemde zorgplicht van de Wet milieubeheer.
Onder de Omgevingswet zullen we nog veel vaker te maken krijgen met zorgplichten. Hoe je deze zorgplichten straks moet toepassen wordt met uitspraken zoals deze alvast voor ons ingevuld.
Bron: ABRvS 8 november 2023, ECLI:NL:RVS:2023:4142, r.o. 3 – 3.4.
[1] Artikel 1.1a, tweede lid Wet milieubeheer.
[2] Oftewel in de woorden van de Afdeling: een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn nalaten nadelige gevolgen voor het milieu kunnen worden veroorzaakt, verplicht alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van hem kunnen worden gevergd teneinde die gevolgen te voorkomen of, voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken.